Logistics xanh đòi hỏi đồng bộ hạ tầng, công nghệ và dữ liệu, giúp doanh nghiệp giảm chi phí, phát thải, đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế và nâng cao sức cạnh tranh.
Cải cách thủ tục, đồng bộ hạ tầng logistics
Ngày 27/10/2026, tại TP. Hồ Chí Minh, phiên thảo luận “Chuỗi giá trị toàn cầu bền vững: Logistics xanh”, trong khuôn khổ Diễn đàn Kinh tế Mùa thu 2026, nhấn mạnh yêu cầu kết nối hạ tầng, công nghệ và dữ liệu nhằm giảm chi phí, phát thải và nâng cao sức cạnh tranh.
Chia sẻ tại phiên thảo luận của diễn đàn, ông Hoàng Nguyên Dinh, Phó Chủ tịch UBND TP. Hồ Chí Minh, cho biết ứng dụng khoa học, công nghệ vào sản xuất, nông nghiệp và logistics cần gắn với kết nối tiêu chuẩn, dữ liệu và nhân lực xuyên suốt chuỗi giá trị, từ nhà máy, cánh đồng đến cảng biển và thị trường tiêu thụ.
Trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu chuyển dịch theo hướng xanh, minh bạch và thông minh, doanh nghiệp cần đáp ứng các tiêu chuẩn mới. Điều này đòi hỏi sự phối hợp về thể chế, công nghệ, vốn, nhân lực và hạ tầng giữa các địa phương, quốc gia.
TS. Bùi Bá Nghiêm, chuyên viên cao cấp Cục Xuất nhập khẩu, Bộ Công Thương, cho rằng logistics xanh cần gắn với chuyển đổi số, lấy hiệu quả kinh tế, môi trường và tính khả thi làm thước đo. Các giải pháp phải được triển khai xuyên suốt chuỗi cung ứng, từ cung ứng nguyên liệu, vận chuyển, lưu kho, sản xuất đến phân phối và tái chế.
Về chính sách, TS. Bùi Bá Nghiêm đề xuất cải cách thủ tục hành chính, thông quan và kiểm tra chuyên ngành nhằm giảm thời gian chờ, chi phí lưu kho và vận chuyển. Đồng thời, cần thúc đẩy cơ chế một cửa quốc gia, một cửa ASEAN, sử dụng chứng từ điện tử và chuẩn hóa dữ liệu logistics.
Về hạ tầng, cần tăng cường kết nối vùng nguyên liệu, trung tâm logistics với cảng biển, cảng hàng không và cửa khẩu; khai thác hiệu quả vận tải đường thủy, đường sắt và ven biển. Đối với TP. Hồ Chí Minh và vùng kinh tế phía Nam, ông đề xuất liên kết các trung tâm sản xuất, kho bãi và mạng lưới vận tải thủy với cụm cảng Cái Mép - Thị Vải, đồng thời tháo gỡ các điểm nghẽn về luồng tuyến, bến bãi, điểm gom hàng và hạ tầng sau cảng.
Theo TS. Bùi Bá Nghiêm, doanh nghiệp cần kết nối dữ liệu đơn hàng, tải trọng, hành trình và mức tiêu thụ năng lượng. Các giải pháp như tối ưu tuyến vận chuyển, ghép tải, giảm xe chạy rỗng, tiết kiệm điện trong kho và giám sát nhiệt độ kho lạnh có thể giúp giảm tiêu thụ nhiên liệu, chi phí, phát thải và tổn thất hàng hóa.
Doanh nghiệp nhỏ và vừa có thể bắt đầu bằng những giải pháp phù hợp với nguồn lực hiện có, như bảo dưỡng phương tiện, tiết kiệm năng lượng trong kho và ứng dụng phần mềm quản lý đơn hàng, hành trình vận chuyển.
TS. Bùi Bá Nghiêm cũng đề xuất thí điểm mô hình logistics xanh với sự tham gia của chủ hàng, doanh nghiệp logistics, đối tác công nghệ và tài chính. Các mô hình cần xác định số liệu nền, thời hạn đánh giá và chỉ tiêu cụ thể, gồm lượng phát thải, mức tiêu thụ năng lượng, chi phí trên đơn vị hàng hóa, tỷ lệ giao hàng đúng hạn và tổn thất hàng hóa.
Kết nối dữ liệu, giảm chi phí và phát thải